ชื่อสมุนไพร

การนำมาใช้รักษา

หมายเหตุ

huangqi
Astragalus
Astragalus membranaceus

บำรุงชี่ ช่วยเพิ่มและยกหยางขึ้นบน บำรุงกระเพาะอาหารและม้าม

ใช้บ่อยในผู้ที่มีอาการเหนื่อย อ่อนล้าจากการเจ็บป่วย จากระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ ระบบย่อยอาหาร และที่เหงื่อออกมาก

baizhu
Atractylodes
Atractylodes macrocephala

บำรุงชี่ ขจัดชื้น บำรุงกระเพาะอาหารและม้าม

โดยเฉพาะใช้ในผู้ที่มีระบบทางเดินอาหารไม่มีพลัง และถ่ายเหลว ใช้ในผู้ที่เจ็บป่วยมานาน

roucongrong
Cistanche
Cistanche salsa

บำรุงหยาง บำรุงเลือดและสารจำเป็น ให้ความชุ่มชื้นลำไส้

ใช้เป็นยาบำรุงหยาง มีสรรพคุณสร้างความชุ่มชื้น ใช้บ่อยในผู้ทีมีสมรรถนะทางเพศลดลงและผู้ที่มีบุตรยาก ใช้ในผู้ที่ท้องผูก จากเลือดพร่องด้วย

dangshen
Codonopsis
Codonopsis pilosula

บำรุงชี่ บำรุงม้าม เพิ่มของเหลวในร่างกาย

ใช้ทดแทนโสม ไม่มีสรรพคุณบำรุงหยางเหมือนโสม ราคาไม่แพงเหมือนโสม

dongchongxiacao
Cordyceps
Cordyceps sinensis

บำรุงหยาง กระตุ้นการสร้างสารจำเป็น ช่วยลดอาการไอและหอบหืด

ใช้เป็นหลักในผู้ที่ไตพร่อง ในผู้ที่ไต/ปอดอ่อนแอ ใช้เป็นสารสร้างภูมิคุ้มกันโรค

shanzhuyu
Cornus
Cornus officinalis

บำรุงตับ และไต ช่วยเหนี่ยวรั้งสารจำเป็น

เป็นสมุนไพรหลักในกลุ่มฝาดสมานที่ใช้ในตำรับยาบำรุงไต  ใช้บำรุงหยินและเลือด รวมถึงใช้บำรุงตับด้วย

tusizi
Cuscuta
Cuscuta chinensis

บำรุงหยาง ช่วงสร้างหยิน ช่วยเหนี่ยวรั้งสารจำเป็น ช่วยให้สายตาดี

ใช้กันมากในตำรับยาบำรุงไตฤทธิ์อ่อนไม่รุนแรง ใช้ในตำรับบำรุงสายตาที่เกิดจากตับและไตพร่อง

lurong
Deer antler
Cervus nippon

บำรุงหยาง บำรุงเลือด ช่วยสร้างไขกระดูก

ใช้บ่อยในรายที่มีอาการอ่อนแอจากสาเหตุพร่องของ หยิน หยาง และเลือด

shanyao
Dioscorea
Dioscorea batatas

บำรุงชี่ บำรุงไต บำรุงหยินม้าม

ใช้บ่อยรักษาอาการม้ามพร่องที่มีอาการถ่ายเหลว ใช้ในรายที่ไตพร่อง โดยเฉพาะที่มีอาการหยินพร่อง

xuduan
Dipsacus
Dipsacus asper

บำรุงหยาง กระตุ้นเลือดให้ไหลเวียน

ใช้ในรายที่หยางพร่องและมีอาการเลือดคั่งจากสาเหตุผู้สูงอายุ ใช้บ่อยในรายที่มีปัญหากระดูกที่ได้รับบาดเจ็บ

yinyanghuo
Epimedium
Epimedium sagittatum

บำรุงหยาง ขับลมชื้น

ใช้เป็นพิเศษในกรณีจากฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง เช่นสมรรถนะเพศเสื่อม หมดประจำเดือน และปวดข้อของร่างกายส่วนล่าง

duzhong
Eucommia
Eucommia ulmoides

บำรุงหยาง เสริมหยิน ช่วยกล้ามเนื้อ เอ็น กระดูก ให้แข็งแรง

ใช้บ่อยเพราะฤทธิ์ไม่รุนแรง ใช้ในรายอาการอ่อนล้าปวดบริเวณส่วนล่างของร่างกายและใช้ช่วยลดความดันโลหิตได้

renshen
Ginseng
Panax ginseng

บำรุงชี่  เสริมไตและปอด สงบจิต กระตุ้นหยาง

มีประโยชน์ในรายที่พร่องทุกชนิด โดยเฉพาะรายที่มีความปั่นป่วนทางอารมณ์ ต้องใช้ในปริมาณสูงหากต้องการกระตุ้นหยาง

heshouwu
Ho-shou-wu
Polygonum multiflorum

บำรุงเลือดและหยิน ใช้สำหรับผู้ที่พร่องสารจำเป็นและผู้สูงอายุ

ใช้บ่อยในรายที่มีความพร่องของตับและไต ใช้มากในสูตรตำรับยาบำรุงเส้นผมทั้งผมขาวและผมร่วง

fuling
Hoelen (or Poria)
Poria cocos

สร้างความเข้มแข็งให้ม้าม ขับชื้น สงบจิตใจ

ใช้บ่อยมักใช้ร่วมกับ bai zhuในการบำรุงกระเพาะอาหารและม้าม และกำจัดชื้น

gancao
Licorice
Glycyrrhiza uralensis

ช่วยการทำงานของสมุนไพรตัวอื่นๆ กระตุ้นการทำงานของกระเพาะอาหารและม้าม

ใช้เสริมฤทธิ์บำรุง หากใช้จำนวนไม่มากมีฤทธิ์ช่วยสมานสมุนไพรตัวอื่นๆ

Nuzhenzi
Ligustrum
Ligustrum lucidium

บำรุงหยินและเลือด ช่วยสร้างสารจำเป็น

ใช้ในรายที่พร่องจากตับไต ที่มีอาการเวียนศรีษะ ใจสั่น นอนไม่หลับ ปัจจุบันนิยมนำมาใช้เป็นยาเสริมภูมิต้านทานโรค

gouqizi
Lycium (fruit)
Lycium barbarum

บำรุงเลือดและหยิน ช่วยการมองเห็น

ใช้ในรายที่พร่องจากตับและไต ในรายที่พร่องจากสารจำเป็น และในรายที่มีปัญหาของตา

baishao
Peony (or white peony)
Paeonia alba

บำรุง กระตุ้นการไหลเวียนเลือด ลดการเกร็งกล้ามเนื้อ ช่วยเหนี่ยวรั้งหยินตับ

ใช้มากในด้านบำรุงตับ ส่วนchishao  (red peony) ใช้ในด้านบำรุงเลือดเป็นหลัก

huangjing
Polygonatum
Polygonatum sibiricum

บำรุงชี่ บำรุงการสร้างสารจำเป็น ช่วยสร้างความชุ่มชื้น

ใช้ในรายที่พร่องจากไต คล้ายฤทธิ์ของshudihuang แต่ออกฤทธ์ไปในด้านบำรุงชี่มากกว่าเลือด

shudihuang
Rehmannia (cooked)
Rehmannia glutinosa

บำรุงเลือดและหยิน

ใช้ในรายที่มีอาการพร่องจากไต  มักใช้ร่วมกับ Xuan Shen เพื่อเสริมฤทธิ์กัน

danggui
Tang-kuei
Angelica sinensis

บำรุงเลือด กระตุ้นเลือด สร้างความชุ่มชื้นให้ลำไส้

ใช้กันมากอย่างกว้างขวางในด้านบำรุงเลือด กระตุ้นการไหลเวียน  และยังช่วยป้องกันการกระทำของลมต่อเส้นลมปราณ

guiban
Tortoise shell
Chinemys reevesii

บำรุงหยินและเลือด ดึงหยางลงมา ช่วยห้ามเลือด ช่วยทำให้เลือดเย็น

ใช้กันมากในรายที่เป็นหยินและเลือดพร่อง ที่มีอาการ หยางกำเริบ หรือเลือดออก ส่วนgelatin ของกระดองเป็นส่วนที่นำมาใช้ บางครั้งใช้ร่วมกับ gelatin ของเขากวางอ่อน เพื่อใช้สร้างสารจำเป็น